NEN 3140 keuring in een cleanroom: inspecteren onder strikte hygiëne-eisen

Een NEN 3140 keuring stopt niet bij de standaard werkplaats of een kantoorpand. Soms bepaalt de omgeving van de klant volledig hoe u mag meten, wat er naar binnen mag en in welk tempo u werkt. Bij een fabrikant van medische verpakkingen assisteerden wij bij een uitgebreide inspectie in gecertificeerde cleanrooms. De norm veranderde daar niet, de werkwijze eromheen wel ingrijpend.

Wat is een NEN 3140 keuring precies?

NEN 3140 is de Nederlandse norm voor veilige bedrijfsvoering van elektrische installaties bij laagspanning. De norm werkt uit wat het Arbobesluit van een werkgever verwacht: u moet kunnen aantonen dat uw elektrische installatie en het elektrische materieel in uw bedrijf periodiek beoordeeld zijn en veilig te gebruiken zijn. Waar Scope 10 vooral over brandrisico gaat en meestal door een verzekeraar wordt gevraagd, gaat NEN 3140 over de veiligheid van de mensen die met en rond de installatie werken.

In de praktijk bestaat een NEN 3140 keuring uit twee delen die elkaar aanvullen: een visuele inspectie en een meettechnische beoordeling. Visueel wordt gekeken naar beschadigingen, afdekkingen, aansluitingen, warmtesporen, kabelinvoeren en de staat van het schakel- en verdeelmateriaal. Meettechnisch komen onder meer aarding, beschermingsleiding, isolatieweerstand, uitschakeltijden en aanraakspanningen aan bod. De uitkomst is per object een oordeel met de gemeten waarde en de norm ernaast, zodat u weet wat u moet oplossen en wat in orde is.

De praktijkcase: keuren in een medische cleanroom

Bij deze opdracht ging het om vast opgestelde machines en elektrisch materieel in productieruimtes waar medische verpakkingen worden gemaakt. In zulke ruimtes is de luchtkwaliteit een gecertificeerd onderdeel van het product. Elk deeltje dat u meeneemt, kan een risico vormen voor een steriele partij. Dat betekent dat de inspectie niet begint bij de verdeelkast, maar bij de sluis.

• Luchtsluizen en PPE: volledige beschermende kleding, inclusief overall, kap, handschoenen en overschoenen, om contaminatie van de gecontroleerde ruimte te voorkomen.
• Gedesinfecteerde meetapparatuur: de installatietester ging eerst via de luchtsluis door een grondige reinigings- en desinfectieprocedure voordat het toestel de ruimte in mocht.
• Processen borgen: zorgvuldig meten en visueel inspecteren zonder het kritische verpakkingsproces te verstoren.
• Werken in vaste vensters: metingen waarvoor een machine spanningsloos moet, plannen we in overleg met productie, niet halverwege een lopende batch.

Dankzij de nauwe samenwerking met de kwaliteits- en veiligheidsafdeling van het bedrijf zijn alle stationaire machines en het aanwezige elektrische materieel succesvol beoordeeld. Het bedrijf voldoet hiermee aantoonbaar aan de eisen van het Arbobesluit en NEN 3140, terwijl de steriele productie gegarandeerd doorliep.

Waarom de omgeving de inspectieaanpak bepaalt

Een cleanroom is een extreem voorbeeld, maar het onderliggende principe geldt in elk pand. Een goede keuring begint met de vraag hoe uw proces werkt. In een cleanroom zijn dat hygiëneprotocollen. In een koelhuis is het de temperatuur en de continuïteit van de koeling. In een datacenter is het de onmogelijkheid om zomaar een groep af te schakelen. In een productiehal is het de ploegenplanning.

Wie daar geen rekening mee houdt, loopt tegen twee problemen aan. Of de inspecteur komt niet bij alles wat hij moet beoordelen, waardoor het rapport gaten vertoont. Of de inspectie verstoort het proces, met schade of stilstand als gevolg. Beide zijn te voorkomen met een korte voorbereiding: welke ruimtes vragen speciale toegang, welke machines kunnen wanneer spanningsloos, en wie van uw organisatie loopt mee.

Hoe vaak is een NEN 3140 keuring nodig?

NEN 3140 schrijft geen vaste termijn voor, maar leidt de frequentie af uit een risicobeoordeling. Voor de vaste elektrische installatie is een interval van drie tot vijf jaar gebruikelijk. Waar de omgeving zwaarder belast is, bijvoorbeeld door vocht, trillingen, chemische invloeden of intensief gebruik in ploegendienst, is een kortere termijn logisch. Verandert er iets wezenlijks aan uw installatie of aan het gebruik van een ruimte, dan is dat altijd een reden om opnieuw te laten beoordelen. Zie ook Wanneer een NEN 3140-inspectie uitvoeren?.

Wie mag een NEN 3140 keuring uitvoeren?

De inspectie moet worden uitgevoerd door een vakbekwaam persoon die door de werkgever is aangewezen voor deze taak, met de juiste kennis van de norm, de meetmethoden en de installatie. Vakbekwaamheid alleen is niet genoeg: de inspecteur moet ook onafhankelijk kunnen oordelen over wat hij aantreft. In een gereguleerde omgeving als de medische industrie is dat extra belangrijk, omdat uw keuringsrapport onderdeel wordt van uw kwaliteitsdossier. Meer hierover leest u in Wie mag een NEN 3140-inspectie uitvoeren?.

Wat dit betekent voor uw kwaliteitsdossier

Werkt u onder ISO- of GMP-eisen, dan is een keuringsrapport meer dan een verplicht vinkje. Het is bewijs dat u de elektrische veiligheid van uw productiemiddelen beheerst. Een rapport dat daarop aansluit, benoemt per object wat is beoordeeld, welke waarde is gemeten, welke norm geldt en welk advies daarbij hoort. Zo kunt u herstelacties onderbouwen, prioriteren en later aantoonbaar afronden. AMG-Inspecties levert de rapportage binnen 48 uur na de inspectie, zodat u niet weken op uw dossier wacht.

Onze onafhankelijke marktpositie

Of het nu gaat om een standaard verdeelkast of een complexe medische productieomgeving: wij keuren volledig onafhankelijk. AMG-Inspecties voert zelf geen installatiewerk en geen machinereparaties uit. U ontvangt daarom een zuiver, objectief keuringsrapport, zonder dat er een verkoopbelang meekijkt bij het oordeel. Waarom dat verschil uitmaakt, staat uitgewerkt in Waarom een onafhankelijke inspecteur inschakelen?.

Onze eigen dienst richt zich op de NEN 3140 inspectie van de vaste elektrische installatie. Bij deze opdracht assisteerden wij een collega-inspectiebedrijf, waarbij ook het elektrische materieel werd beoordeeld. Voor bestaande klanten nemen wij dat op verzoek mee als aanvulling op de installatie-inspectie.

Veelgestelde vragen over de NEN 3140 keuring

Is een NEN 3140 keuring wettelijk verplicht?

De Arbowet en het Arbobesluit verplichten u tot veilige arbeidsmiddelen en een veilige elektrische installatie. NEN 3140 is de erkende norm om daar invulling aan te geven. Formeel is de norm zelf niet de wet, maar in de praktijk is het de manier waarop u aantoont dat u aan de wet voldoet.

Wat is het verschil tussen NEN 3140 en NEN 1010?

NEN 1010 gaat over het veilig aanleggen van een nieuwe of gewijzigde installatie en wordt gebruikt bij oplevering. NEN 3140 gaat over het veilig gebruiken en beheren van een bestaande installatie. Zie NEN 1010 versus NEN 3140.

Moet de productie stilliggen tijdens de keuring?

Meestal niet volledig. Visuele inspectie en veel metingen kunnen tijdens bedrijf. Voor onderdelen die spanningsloos moeten, plannen we een kort venster in overleg met uw productie of onderhoud.

Hoe snel ontvang ik het rapport?

Binnen 48 uur na de inspectie, digitaal, met per bevinding de gemeten waarde, de norm en het advies.

Heeft uw locatie eigen veiligheids- of hygiëneprotocollen?

Laat het ons dan vooraf weten, dan stemmen we de inspectie daarop af: van PPE en toegangsprocedures tot het desinfecteren van meetapparatuur en het plannen rond uw productie. Vraag een vaste prijs voor een NEN 3140 keuring aan of neem contact op om uw situatie kort door te nemen.