Nieuwe keuken in een huurwoning in Amsterdam: de keuken was goed, de aardlekschakelaar niet

In een appartement in Amsterdam was net een nieuwe keuken geplaatst, met een inbouwoven, een vaatwasser en een koelkast. De verhuurder wilde zeker weten dat de elektrische installatie daarna nog veilig was, en de keukenleverancier vroeg mij om dat onafhankelijk na te lopen.

De vraag was eenvoudig: is de installatie veilig na de plaatsing van de keuken? Het antwoord bleek uit twee delen te bestaan.

Wat ik heb gedaan

• De verdeler (groepenkast) geopend en beoordeeld.
• Alle wandcontactdozen in de woning doorgemeten: in de keuken, de woonkamer, de wasruimte en beide slaapkamers.
• De isolatieweerstand van de drie groepen gemeten.
• De aardlekschakelaar beproefd met een installatietester.
• De oven, de vaatwasser en de wasdroger een paar minuten aangezet en daarna met de warmtebeeldcamera naar de verdeler gekeken.

De keuken: in orde

De oven is volgens het typeplaatje 3,0 kW. Hij zit met een stekker in een wandcontactdoos op een eigen groep, waar verder niets op is aangesloten. Bij 3,0 kW trekt de oven ongeveer 13 ampère, en dat past binnen de beveiliging van 16 ampère. De vaatwasser (maximaal 2000 W) zit op de groep van de keuken en de woonkamer, samen met de koelkast en de verlichting.

Alle wandcontactdozen voldeden bij de metingen. De kortsluitstroom lag overal ruim boven de grens die nodig is om de automaat snel te laten afschakelen. Met de oven, de vaatwasser en de droger aan zag ik op de warmtebeeldcamera geen afwijkende opwarming in de verdeler.

Wasmachine en droger op één groep

De verhuurder had nog een vraag: moeten de wasmachine en de droger niet elk een eigen groep hebben? In deze woning zitten ze samen op één groep, via een splitter. Die splitter zorgt ervoor dat de twee apparaten niet tegelijk vermogen opnemen: zolang de wasmachine draait, wacht de droger. Daardoor wordt de groep niet door beide apparaten tegelijk belast. Dit heb ik niet als afwijking beoordeeld.

Het probleem zat in de verdeler

Bij het beproeven van de aardlekschakelaar ging het mis. Een aardlekschakelaar van 30 mA moet bij een lekstroom van 30 mA binnen 300 milliseconden afschakelen. Deze schakelde niet af. Ook bij een oplopende lekstroom tot 45 mA bleef hij aan staan.

Het opvallende: de testknop werkte gewoon. Druk je erop, dan klapt de schakelaar uit. Dat zegt alleen dat het mechaniek werkt, niet of de schakelaar gevoelig genoeg is om bij een echte lekstroom op tijd af te schakelen. Deze aardlekschakelaar beveiligt bijna alle wandcontactdozen in de woning. Tot hij vervangen is, ontbreekt die extra bescherming tegen een elektrische schok.

Daarnaast vond ik nog drie punten in de verdeler:

• Geen hoofdschakelaar. Daarmee maak je de hele installatie in één keer spanningsloos, bijvoorbeeld bij onderhoud of bij brand (NEN 1010:536.2.1.5). Ook bij een buurwoning in hetzelfde complex zag ik er geen.
• De groep van de oven zit niet achter de aardlekschakelaar. Die groep is zo aangelegd en is niet veranderd bij de plaatsing van de keuken. Mijn advies: neem hem mee bij de vervanging.
• Blank koperen doorverbindkammen onder de automaten. Ten tijde van de aanleg was dat gebruikelijk. Geïsoleerde kammen zijn veiliger.

De conclusie

De keuken was goed aangesloten. De punten in de verdeler stonden er los van en waren er al voordat de keuken werd geplaatst. Ze komen voor rekening van de verhuurder. Mijn advies was om de verdeler in één keer aan te laten passen door een installateur: een hoofdschakelaar plaatsen, de aardlekschakelaar vervangen, de groep van de oven ook achter een aardlekbeveiliging brengen en geïsoleerde kammen toepassen. Daarna de aardlekbeveiliging opnieuw laten beproeven.

Was er alleen naar de keuken gekeken, dan was de afgekeurde aardlekschakelaar niet gevonden.

Wat u hieruit kunt halen

1. Een werkende testknop is geen garantie. Test uw aardlekschakelaar wel maandelijks met de knop, maar laat hem bij twijfel of een oudere installatie ook doormeten.
2. Laat na een verbouwing de hele installatie nalopen, niet alleen het nieuwe deel. Een nieuwe keuken of badkamer is een goed moment om ook de verdeler te laten controleren.
3. Huurt u? De verdeler en de vaste installatie zijn in een huurwoning meestal van de verhuurder. Meld twijfel bij uw verhuurder.
4. Wasmachine en droger op één groep kan veilig zijn, mits ze niet tegelijk vermogen opnemen. Een splitter of voorrangsschakelaar regelt dat.

Meer weten? Lees over de woningkeuring elektra, wat ik vond bij een keuken die niet volgens de offerte was aangesloten of over inspecties in Amsterdam.

Veelgestelde vragen

Is mijn aardlekschakelaar goed als de testknop werkt?

Niet per se. De testknop controleert of het mechaniek kan afschakelen. Of de schakelaar bij een echte lekstroom op tijd en bij de juiste stroom afschakelt, zie je alleen met een meting met een installatietester.

Moet een wasmachine en een droger elk een eigen groep hebben?

Het gaat erom dat de groep niet overbelast raakt. Zitten ze samen op één groep, dan kan een splitter of voorrangsschakelaar ervoor zorgen dat ze niet tegelijk vermogen opnemen. Bij twijfel laat u het doormeten.

Wie betaalt de aanpassing van de groepenkast in een huurwoning?

De vaste installatie, waaronder de groepenkast, is in een huurwoning meestal de verantwoordelijkheid van de verhuurder. Overleg bij twijfel met uw verhuurder.